آشنایی با انواع بتن و مهم ترین کاربرد‌ های آن

از آن جایی که مواد تشکیل دهنده انواع بتن در همه جا موجود است، بیشترین کاربرد را در میان مصالح ساختمانی مختلف دارد. این ماده از نظر تاریخی قدمتی بسیار طولانی دارد و یکی از مصالح قدیمی به شمار می آید. رومیان باستان در استفاده از این ماده نهایت مهارت خود را به کار می گرفتند و بناهایی مستحکم می ساختند. بسیاری از این بناها تا امروز باقی مانده اند و مورد توجه فعالان حوزه ساختمان قرار گرفته اند.

این ماده مزایایی دارد که باعث می شود در ساخت بناهای مختلف و حتی زیر ساخت های مهم به کار گرفته شود. استحکام و دوام بالا، مقرون به صرفه بودن  و انعطاف پذیری، برخی از این مزایا هستند. برای آشنایی با ویژگی های این ماده لازم است بدانیم بتن چیست و از چه موادی تشکیل می شود.

مواد تشکیل دهنده بتن

این مصالح ساختمانی از ترکیب چند ماده دیگر شکل می گیرد. سیمان یا آهک، سنگدانه های مختلف و آب این ترکیب را می سازند. در این ترکیب سیمان نقش ماده متصل کننده را دارد. این ماده برای ترکیب سنگدانه با آب الزامی است. ممکن است به جای سیمان از مواد دیگری استفاده شود که در این صورت مدل های مختلف و جدیدی ساخته می شود.

سنگدانه های مورد استفاده در این ترکیب اغلب شن و ماسه است اما ممکن است در برخی موارد از خرده های سنگ و آجر هم استفاده شود. میزان آبی که مخلوط لازم دارد، به دقت محاسبه می شود. این میزان هر چه قدر کمتر باشد کیفیت محصول نهایی بالاتر می رود. محصول نهایی در چند حالت به مصرف کنندگان تحویل داده می شود.

• مخلوط آماده خشک که لازم است با آب ترکیب شود.
• مدل آماده که از قبل مخلوط شده است.
• مدل خشک فله ای
• مدل مخلوط که با ماشین آلات مخصوص جا به جا می شود.

انواع بتن بر اساس ترکیب تشکیل دهنده

بر اساس مواد مختلف و میزان استفاده از آن ها در ترکیب تشکیل دهنده، انواع مختلفی ساخته می شود. انواع بتن ویژگی های خاصی دارند که در ادامه با هر یک از آن ها بیشتر آشنا می شویم.

بتن آهکی

در ساخت این مدل از انواع بتن، به جای سیمان از آهک به عنوان مواد متصل کننده استفاده می کنند. در این مخلوط برخی مواد افزودنی دیگر مانند پودر گچ افزوده می شود. هنگام استفاده از این نوع، باید توجه داشت که به صورت لایه لایه  در محل مورد نظر گذاشته شود. هر یک از این لایه ها باید به درستی صاف و یکپارچه شوند. آگاهی از مزایا و معایب بتن باعث می شود مدل متناسب با ساخت و ساز و پروژه ی خود را به خوبی تشخیص دهیم.

مزایا مدل آهکی

برخی از مزایا مدل آهکی در زیر آورده شده اند.

• نسبت به مدل سیمانی صرفه اقتصادی بیشتری دارد.
• میزان کربن دی اکسید کمتری آزاد می کند.
• تحت تاثیر رطوبت قرار نمی گیرد.

معایب مدل آهکی

هنگام استفاده از نوع آهکی باید این موارد را در نظر گرفت.

• ممکن است دچار یخ زدگی شود.
• استفاده از آن به زمان طولانی تری نیاز دارد.
• برای استفاده در پروژه های آبی مناسب نیست زیرا استحکام لازم را ندارد.

بتن سیمانی

این نوع کاربرد زیادی در ساختمان سازی دارد. اگر چه مقاومت کششی آن پایین است اما می توان آن را با ابزاری مانند میلگرد تقویت کرد و در ساخت انواع ستون ها و دیوار ها به کار گرفت.

مزایا مدل سیمانی

این مدل مزایایی دارد که آن را به یکی از انواع پر کاربرد تبدیل کرده است.

• نسبت به حرارت مقاوم است و آتش نمی گیرد.
• نیازی به نگهداری ندارد و مراقبت از آن راحت است.

معایب مدل سیمانی

برخی از عیب های مدل سیمانی استفاده از آن را تحت تاثیر قرار داده است. برخی از این معایب در ادامه معرفی شده اند.

• وزن سنگینی دارد به همین دلیل کار با آن ممکن است راحت نباشد.
• در برابر رطوبت مقاومت بالایی ندارد و ممکن است دچار ترک خوردگی شود.

بتن فوم دار

در ساخت مدل فوم دار از فوم و یا ماده ای کف زا استفاده می شود. علت استفاده از این ماده این است که محصول نهایی بسیار سبک تر از انواع دیگر است بنابراین استفاده راحت تری هم دارد. مدل فوم دار می تواند عایق مناسبی در برابر حرارت و سروصدا باشد.

مزایا مدل فوم دار

مدل فوم دار مزایا زیادی دارد که برخی از آن ها را در زیر آورده ایم.

• نفوذ آب به راحتی در آن صورت نمی گیرد.
• به علت وزن سبکی که دارد می تواند تا ارتفاع 50 متر پمپ شود.
• حرارت را انتقال نمی دهد.

معایب مدل فوم دار

ممکن است این تصور به وجود آید که بر اساس ترکیب تشکیل دهنده این مدل از انواع بتن و سبک وزن بودن آن معایب زیادی  داشته باشد در حالی که اگر اصول ساخت و استفاده از آن رعایت شود می توان از بسیاری آسیب ها جلوگیری کرد.

• ممکن است این ماده دچار انقباض و یا کاهش حجم شود. در صورت عمل آوری دقیق و درست می توان مانع این اتفاق شد.

انواع بتن بر اساس کاربرد

این مصالح ساختمانی بر اساس نحوه استفاده و کاربردهایی که دارند  به انواع مختلفی تقسیم می شوند. رایج ترین آن ها را در زیر معرفی کرده ایم.

بتن با مقاومت بالا (HSC)

با توجه به این که مقدار آب در ترکیب این مدل بسیار کم است مقاومت و کیفیت آن به بالاترین حد خود می رسد.

بتن استامپی

برای کاهش هزینه استفاده از سنگ و سرامیک در کف سازی ها می توان از این مدل استفاده کرد. برای تولید این مدل از قالب هایی با مدل های مختلف استفاده می شود. مدل استامپی زیبایی کف ساختمان را افزایش می دهد و در عین حال مقاومت بالا تری نسبت به مواد دیگر دارد. از این مدل در مکان های مختلفی مانند ساختمان، باغ، پارک و … می توان استفاده کرد.

بتن خود تراکم (SCC)

استفاده از ویبراتور برای از بین بردن هوا در همه پروژه ها و ساختمان ها ممکن نیست. مدل خود تراکم بدون نیاز به این وسیله می تواند با وزن خود متراکم شود.

بتن شیشه ای

گاهی برای افزایش زیبایی ظاهری، خرده های شیشه را به مخلوط اضافه می کنند. برای این کار از شیشه های شکسته قدیمی هم می توان استفاده کرد بنابراین دارای فواید محیط زیستی است. اضافه کردن شیشه علاوه بر این که درخشندگی بیشتری به ساختمان می بخشد عایق حرارتی بهتری تولید می کند. شیشه نسبت به دیگر سنگدانه ها وزن کمتری دارد. این ویژگی کار با مخلوط شیشه ای را آسان می سازد.

بتن پلیمری

در ساخت این مدل، از پلیمر به عنوان ماده اتصال دهنده استفاده می شود. در برخی از انواع آن سیمان هم به ترکیب اضافه می شود. مقاومت مدل پلیمری در برابر خوردگی بسیار بالا است به همین دلیل می تواند در زیر ساخت هایی مانند فاضلاب های صنعتی به کار گرفته شود.

بتن شفاف (LTC)

مدلی که اخیرا بسیار مورد توجه قرار گرفته است و می تواند نور را از خود عبور دهد. این نوع با استفاده از شیشه یا فیبر نوری ساخته می شود. چنین ترکیبی باعث می شود ساختمان های جدید نور بیشتری دریافت کنند و از انرژی کمتری برای روشن ساختن استفاده کنند. مدل شفاف علاوه بر تاثیرات مثبتی که بر محیط زیست می گذارد، می تواند نمایی جذاب به بنا ببخشد.

اگرچه دیدگاه های جدید به کاهش مصرف این ماده در صنایع مختلف تمایل دارند اما هنوز هم تغییر مشهودی در روند ساختمان سازی صورت نگرفته و همچنان پر استفاده ترین مصالح به شمار می رود. ساخت محصولات جایگزین این ماده، به طوری که همه ویژگی ها و مزایای آن را داشته باشد کار دشواری است. ترویج نوآوری هایی مانند مدل شفاف می تواند معایب زیست محیطی این ماده را تا حد زیادی کاهش دهد.

بیشتر بخوانید